Medale i medaliony

w kolekcji Biblioteki Polskiej w Paryżu

Zbiory numizmatyczne Towarzystwa Historyczno-Literackiego / Biblioteki Polskiej w Paryżu obejmują ponad 1000 obiektów. Jest to kolekcja powstała w większości po 1945 r. z darów członków THLu oraz kilkudziesięciu medalionów i medali wchodzących w skład Muzeum Adama Mickiewicza, które udało się ocalić w czasie wojny. Numizmaty stanowiły integralną część zbiorów Biblioteki Polskiej już od jej powstania, a więc od 1838 r.

Zespół liczący w 1939 r. około 1700 obiektów został zapieczętowany i wywieziony przez Niemców kilka miesięcy po ich wkroczeniu do Paryża, w październiku 1940 r. Były to głównie dary m.in. księcia Adama Jerzego Czartoryskiego, Władysława Potockiego, Juliana Ursyna Niemcewicza, Ludwika Platera, Teodora Morawskiego, generała Henryka Dembińskiego, generała Karola Kniaziewicza, Henri Schmidta, Wiktora Zienkowicza, Towarzystwa Dobroczynności Dam Polskich a przede wszystkim senatora Macieja Wodzińskiego, który po klęsce powstania listopadowego osiadł w Dreźnie. Niesłychanie bogaty zbiór Wodzińskiego, liczący 1108 monet i medali, w tym 50 złotych i 672 srebrnych, został na mocy jego testamentu przekazany w 1850 r. Bibliotece Polskiej w Paryżu. Kolekcja ta miała jeszcze charakter bardziej uniwersalny, na modłę zbiorów XVIII-wiecznych, łącząc monety, medale, żetony, być może także pieniądze papierowe, począwszy od antyku do połowy XIX w.

W archiwach THL/BPP odnajdujemy cząstkowe spisy monet i medali należących do tej, zaginionej dziś, kolekcji. Wśród ofiarodawców znajdują się także Adam Mickiewicz, Julian Fontana, Leon Urmowski i inni. Dary wzbogacające kolekcję numizmatyczną przyjmowane były do wybuchu drugiej wojny światowej, a do najważniejszych należą zbiory Muzeum Adama Mickiewicza, utworzonego przez jego syna Władysława w 1903 r., które jako jedyne zachowały się w całości.

Dzięki hojności i ofiarności wielu rodaków, członków THLu, kolekcjonerów i artystów, którzy odpowiedzieli na apel ówczesnego dyrektora Biblioteki Polskiej w Paryżu, Franciszka Pułaskiego, na nowo zainicjowana po zakończeniu wojny kolekcja liczy dziś monety, medale polskie i obce, medaliony, banknoty, odznaczenia, odbitki i tłoki pieczętne. Jak pisał Julian Ursyn Niemcewicz w Odezwie Wydziału Historycznego do współziomków (1838) : „Archiwum Wydziału, biblioteka i wszelkie jego zbiory, tak w Paryżu zgromadzone, jak z gron postronnych przesyłane, a dziś na ziemi obcej bezpieczniejsze jak na rodzinnej, stają się i są własnością narodową..”. Sprawując pieczę nad zbiorem i systematycznie go rozszerzając, Towarzystwo Historyczno-Literackie / Biblioteka Polska w Paryżu kontynuuje tę tradycję.

ZOBACZ GALERIĘ

 

logotypy

Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury.